In 2010 schreef ik op mijn oude blog welke onderdelen je nodig hebt om zelf een pc te bouwen. Dat artikel werd jarenlang gelezen, maar het advies van toen (een Core i3 met 4 GB geheugen en een dvd-brander) is intussen achterhaald. Hier is de versie voor 2026: per onderdeel wat je nodig hebt, waar je op moet letten en wat het nu kost. Onderaan vind je drie complete voorbeelden: een pc voor thuis en kantoor, een gaming-pc en een krachtpatser.
Let op: 2026 is een duur jaar om een pc te bouwen. Door de enorme vraag naar chips voor AI zijn vooral geheugen (RAM) en SSD's de voorbije maanden flink duurder geworden. Een kit van 32 GB DDR5-geheugen kost in november 2026 al gauw € 450 tot € 650, bijna de helft meer dan in maart. Ook videokaarten zijn een stuk duurder dan hun adviesprijs.
Heb je nog een pc met bruikbare onderdelen (een behuizing, voeding of SSD), hergebruik die dan. En vergelijk altijd even met een kant-en-klare pc of een mini-pc: die zijn nu soms goedkoper dan de losse onderdelen.
1. De processor (CPU)
De processor is nog altijd het hart van je pc: hij verwerkt bijna alle gegevens. Je hebt de keuze uit twee merken:
- AMD Ryzen: de huidige modellen (Ryzen 7000 en 9000) gebruiken de AM5-voet. De oudere Ryzen 5000-reeks op de AM4-voet is nog te koop en interessant voor een goedkope pc, omdat je er het goedkopere DDR4-geheugen bij kunt gebruiken.
- Intel Core: de huidige Core Ultra 200-reeks gebruikt de LGA 1851-voet. De oudere Core i3, i5 en i7 van de 12e tot 14e generatie (LGA 1700) zijn ook nog te koop.
Zoals in 2010 is de kloksnelheid (GHz) niet het belangrijkste. Kijk liever naar de PassMark-score van de processor. In mijn artikel Hoe snel is jouw processor? vind je de score van meer dan 300 processors, en met het zoekvak van bijna elke processor die bestaat. Welke processor jij nodig hebt, lees je in Welke processor (CPU) heb je voor je pc of laptop nodig?
Wil je geen aparte videokaart kopen? Kies dan een processor met ingebouwde grafische chip die sterk genoeg is voor gewoon gebruik, zoals de AMD Ryzen 7 5700G of Ryzen 5 8600G. Bij Intel hebben de modellen zonder F in de naam ook een ingebouwde grafische chip.
2. De processorkoeler
Een processor verbruikt tegenwoordig 65 tot meer dan 120 watt en moet dus gekoeld worden. Bij sommige processors zit een koeler in de doos (zoals bij de Ryzen 7 5700G), en die volstaat voor normaal gebruik. Bij de snellere modellen, zoals de Ryzen 5 9600X en de Ryzen 7 9800X3D, zit geen koeler. Een goede torenkoeler zoals de Arctic Freezer 36 kost ongeveer € 20 en is stiller dan de koeler uit de doos.
3. Het werkgeheugen (RAM)
Het werkgeheugen is het snelle tijdelijke geheugen van je pc. Er zijn twee soorten in omloop:
- DDR5: de huidige standaard. De nieuwe AMD- (AM5) en Intel-moederborden (LGA 1851) werken alleen nog met DDR5.
- DDR4: de vorige generatie, voor AM4- en sommige LGA 1700-borden. Per GB kost DDR4 nu ongeveer de helft van DDR5.
Neem minstens 16 GB (2 × 8 GB), en voor gamen of zwaarder werk liefst 32 GB (2 × 16 GB). Koop altijd een kit van twee gelijke modules: zo werken ze samen in "dual channel" en is je pc sneller. Door de hoge prijzen kun je ook met 16 GB starten en later uitbreiden, maar dan heb je een moederbord met vier geheugensloten nodig.
4. Het moederbord
Op het moederbord sluit je alle andere onderdelen aan. De formaten zijn nog dezelfde als in 2010:
- ATX (305 × 244 mm): het standaardformaat, met de meeste aansluitingen.
- Micro-ATX (244 × 244 mm): iets kleiner en vaak goedkoper. Ruim voldoende voor de meeste pc's.
- Mini-ITX (170 × 170 mm): voor heel kleine pc's.
Belangrijk: het moederbord moet passen bij de voet (socket) van je processor (AM4, AM5, LGA 1700 of LGA 1851) en bij het soort geheugen (DDR4 of DDR5). Je behuizing bepaalt welk formaat moederbord je kunt gebruiken. Goede merken zijn ASRock, ASUS, Gigabyte en MSI. Wifi en bluetooth zitten tegenwoordig vaak al op het moederbord, let daar op als je geen netwerkkabel kunt trekken.
5. De videokaart (GPU)
- Kantoor, internet, foto's en video kijken: de ingebouwde grafische chip van de processor volstaat. Je bespaart zo honderden euro's.
- Gamen in Full HD of 1440p: een kaart zoals de AMD Radeon RX 9060 XT 16GB of de Nvidia GeForce RTX 5060 Ti 16GB. Kies liefst een versie met 16 GB videogeheugen, want nieuwe games vragen steeds meer geheugen.
- Gamen in 4K of zwaar videowerk: een AMD Radeon RX 9070 XT of een Nvidia GeForce RTX 5070 Ti of hoger.
Videokaarten zijn in 2026 flink duurder dan hun adviesprijs. Vergelijk dus zeker de prijzen van verschillende merken en winkels.
6. Geluid en luidsprekers
Een aparte geluidskaart is al jaren niet meer nodig: het geluid zit op elk moederbord, en ook via HDMI of DisplayPort naar je scherm. Alleen wie muziek opneemt of produceert, heeft baat bij een externe audio-interface via USB. Luidsprekers of een headset koop je naar smaak en budget, en veel monitors hebben ingebouwde luidsprekers.
7. De opslag: SSD
In 2010 schreef ik dat een SSD je pc ongeveer vijf keer sneller laat aanvoelen. Dat geldt nog altijd, en intussen is een SSD de standaard. Kies een NVMe-SSD in het M.2-formaat: een klein reepje dat je rechtstreeks op het moederbord schroeft, zonder kabels. Die is vele malen sneller dan de oude SATA-SSD's en harde schijven.
Neem minstens 1 TB, want Windows, programma's en zeker games nemen veel plaats in. Een harde schijf heb je alleen nog nodig als je heel veel foto's of video's wilt bewaren, en dan liefst als extra schijf of op een NAS.
8. Dvd- en Blu-ray-speler
In 2010 was een dvd-brander nog onmisbaar, omdat Windows en programma's op schijfjes werden geleverd. Dat is voorbij. Windows installeer je vandaag van een USB-stick, en programma's download je. De meeste behuizingen hebben zelfs geen plaats meer voor een dvd-speler. Heb je er toch eentje nodig voor oude schijfjes, koop dan een externe dvd-brander met USB-aansluiting.
9. De behuizing en de voeding
De behuizing kies je nog altijd vooral op uiterlijk en ruimte, maar let ook op goede luchtstroom: een voorkant met gaatjes (mesh) en minstens twee meegeleverde ventilatoren. Behuizingen worden meestal zonder voeding verkocht.
Bespaar niet op de voeding: een slechte voeding kan je hele pc beschadigen. Kies een bekend merk (be quiet!, Corsair, Seasonic, MSI) met een 80 PLUS Gold- of Cybenetics-label. Als richtlijn:
- Pc zonder aparte videokaart: 450 tot 550 watt is ruim voldoende.
- Gaming-pc met een middenklasse videokaart: 650 watt.
- Snelle videokaart (RX 9070 XT, RTX 5070 Ti of hoger): 850 watt.
10. Windows
Je hebt ook een Windows-licentie nodig. Windows 11 Home kost ongeveer € 110. Windows 11 vereist een TPM 2.0-beveiligingschip, maar die zit in alle moederborden van de voorbije jaren al ingebouwd. Windows 10 wordt sinds oktober 2025 niet meer ondersteund, dus daar zou ik niet meer mee starten.
11. Monitor, toetsenbord en muis
Die zijn natuurlijk ook nodig, maar die bespreek ik hier niet uitgebreid. Mijn advies van toen geldt nog: laat je niet ompraten door een verkoper, bepaal vooraf je maximumbudget en probeer het scherm of het toetsenbord liefst eerst uit in de winkel.
Drie voorbeelden met de prijzen van vandaag
Hieronder drie complete pc's, met de laagste prijs per onderdeel op Tweakers op 12 november 2026. Klik op een onderdeel voor de actuele prijzen; via “Prijzen in andere landen” vergelijk je met idealo in Spanje, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk (prijzen van 13 november 2026). Reken voor Windows 11 Home nog € 110,- extra.
Pc voor thuis en kantoor
Voor internet, e-mail, kantoorwerk, foto's en video kijken. De Ryzen 7 5700G heeft een ingebouwde grafische chip en een koeler in de doos, en scoort met ruim 24.000 punten driemaal zo hoog als mijn upgradegrens van 8.000. Omdat hij met DDR4 werkt, bespaar je fors op het geheugen.
| Onderdeel | Mijn keuze | Prijs |
|---|---|---|
| Processor |  AMD Ryzen 7 5700G (met koeler) | € 219,-NL Prijzen in andere landen |
| Koeler | meegeleverd bij de processor | |
| Moederbord |  ASRock B550M Pro4 | € 94,63NL Prijzen in andere landen |
| Geheugen |  Kingston Fury Beast 16 GB DDR4-3200 (2 × 8 GB) | € 169,-NL Prijzen in andere landen |
| Videokaart | niet nodig: zit in de processor | |
| SSD |  Kingston NV3 1 TB (NVMe SSD) | € 139,90NL Prijzen in andere landen |
| Voeding |  be quiet! Pure Power 12 650W | € 74,90NL Prijzen in andere landen |
| Behuizing |  Montech Air 903 Base | € 69,90NL Prijzen in andere landen |
| Totaal (zonder Windows) | € 767,33 | |
Klik op een foto voor de officiële site van dat onderdeel.
Gaming-pc
Voor de meeste games in Full HD en 1440p. Door de dure geheugenprijzen neem ik hier 16 GB. Voor 32 GB betaal je op dit moment ongeveer € 310 meer.
| Onderdeel | Mijn keuze | Prijs |
|---|---|---|
| Processor |  AMD Ryzen 5 9600X | € 164,90NL Prijzen in andere landen |
| Koeler |  Arctic Freezer 36 | € 21,20NL Prijzen in andere landen |
| Moederbord |  ASRock B850M Pro RS | € 127,15NL Prijzen in andere landen |
| Geheugen |  Kingston Fury Beast 16 GB DDR5-6000 (2 × 8 GB) | € 348,74NL Prijzen in andere landen |
| Videokaart |  Sapphire Pulse Radeon RX 9060 XT 16GB | € 629,98NL Prijzen in andere landen |
| SSD | Kingston NV3 1 TB (NVMe SSD) | € 139,90NL Prijzen in andere landen |
| Voeding | be quiet! Pure Power 12 650W | € 74,90NL Prijzen in andere landen |
| Behuizing |  Fractal Design Pop Air | € 79,90NL Prijzen in andere landen |
| Totaal (zonder Windows) | € 1.586,67 | |
Klik op een foto voor de officiële site van dat onderdeel.
Krachtpatser
Voor gamen in 4K, videobewerking en ander zwaar werk. De Ryzen 7 9800X3D is op dit moment een van de snelste processors voor games.
| Onderdeel | Mijn keuze | Prijs |
|---|---|---|
| Processor |  AMD Ryzen 7 9800X3D | € 378,90NL Prijzen in andere landen |
| Koeler |  Thermalright Peerless Assassin 120 SE | € 38,90NL Prijzen in andere landen |
| Moederbord |  MSI B850 Gaming Plus WiFi6E | € 158,90NL Prijzen in andere landen |
| Geheugen |  Kingston Fury Beast 32 GB DDR5-6000 (2 × 16 GB) | € 659,-NL Prijzen in andere landen |
| Videokaart |  PowerColor Reaper Radeon RX 9070 XT 16GB | € 955,11NL Prijzen in andere landen |
| SSD |  Kingston NV3 2 TB (NVMe SSD) | € 264,-NL Prijzen in andere landen |
| Voeding |  Corsair RM850e | € 122,18NL Prijzen in andere landen |
| Behuizing |  Lian Li Lancool 217 | € 109,-NL Prijzen in andere landen |
| Totaal (zonder Windows) | € 2.685,99 | |
Klik op een foto voor de officiële site van dat onderdeel.
Mijn tips
- Controleer of alles bij elkaar past voor je bestelt: socket, soort geheugen, formaat van het moederbord en de lengte van de videokaart in de behuizing. Websites zoals PCPartPicker controleren dat automatisch.
- Bespaar niet op de SSD en de voeding. Een snelle SSD maakt meer verschil in het dagelijkse gebruik dan een duurdere processor.
- Hergebruik wat nog goed is, zoals een behuizing, een voeding van een bekend merk of een SSD.
- Vergelijk met een kant-en-klare pc. Zeker nu geheugen en SSD's zo duur zijn, kan een complete pc of mini-pc goedkoper uitvallen.
Vragen en reacties
Stel een vraag of laat een reactie achter. Die verschijnt pas nadat ik ze heb goedgekeurd.
Nog geen goedgekeurde reacties.